รถไฟความเร็วสูง ไทย-ลาว-จีน เป็นการร่วมมือกันระหว่างรัฐบาลไทยและรัฐบาลจีน ในการพัฒนาระบบการขนส่งระบบราง ให้สามารถขนส่งสินค้าและผู้คนได้อย่างรวดเร็ว
เส้นทางจะวิ่งจาก กรุงเทพ ที่ สถานีกลางบางซื่อ ไปที่ประเทศลาว และเข้าสู่ประเทศจีน โดยเส้นทางในไทยจะมี 11 สถานี ผ่าน 8 จังหวัด ระยะทางทั้งหมด 607 กม.
การพัฒนาโครงการจะแบ่งการดูแลเป็น ฝ่ายไทย จะดำเนินการก่อสร้างและออกค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างทั้งหมด เป็นเงินมูลค่า 520,763 ลบ. ส่วนฝ่ายจีนจะเข้ามาดูแลในเรื่องการออกแบบและวางระบบรถไฟความเร็วสูง
รถไฟความเร็วสูงในไทยได้มีการเริ่มดำเนินการก่อสร้างไปแล้ว และคาดว่าจะแล้วเสร็จทั้งโครงการในปี 2574
โดยถ้าหากโครงการแล้วเสร็จ ไทยจะได้รับประโยชน์ในการขนส่งที่รวดเร็ว ปลอดภัยและประหยัดเวลามากขึ้น เป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยว และยังเป็นการกระจายการพัฒนาเศรษฐกิจไปตามสถานีรถไฟความเร็วสูงด้วย
รถไฟความเร็วสูงในประเทศไทย
ในประเทศไทย รถไฟความเร็วสูงสาย ไทย-จีน จะวิ่งจาก "สถานีกลางบางซื่อ" ไป "หนองคาย" โดยจะถูกแบ่งเป็น 2 ช่วง ตามการก่อสร้าง
ช่วงที่ 1 กรุงเทพฯ - นครราชสีมา
เป็นช่วงการก่อสร้างในระยะที่ 1 แบ่งเป็น 6 สถานี เชื่อมจาก กรุงเทพ ไป นครราชสีมา โดยในปัจจุบันมีการเริ่มการก่อสร้างไปแล้ว ใช้งบประมาณในการก่อสร้าง 179,400 ลบ. ระยะทางรวม 250 กม. มีโครงสร้างเป็นทางยกระดับ 188.68 กม. ระดับพื้น 54.09 กม. และอุโมงค์ 8 กม. วิ่งผ่าน บางซื่อ ดอนเมือง อยุธยา ปากช่อง และนครราชสีมา ที่เป็นสถานีปลายทางในระยะที่ 1 คาดว่าจะสามารถเปิดให้ได้ใช้บริการได้ในปี 2570
ช่วงที่ 2 นครราชสีมา-หนองคาย
เป็นช่วงการก่อสร้างในระยะที่ 2 แบ่งเป็น 5 สถานี ต่อจาก นครราชสีมา ไปยัง หนองคาย โดยมีกำหนดในการเริ่มการก่อสร้างในช่วงปี 2569 และคาดว่าแล้วเสร็จในช่วงปี 2574 ใช้เงินลงทุนกว่า 341,351 ลบ. ระยะทาง 357 กม.
เมื่อรถไฟความเร็วสูงสร้างเสร็จ จะช่วยร่นระยะเวลาในการเดินทางได้ โดย จากกรุงเทพไปนครราชสีมาจะใช้เวลาเพียง 1.30 ชม. และใช้เวลา 3.30 ชม. จากกรุงเทพไปหนองคาย
สัญญาการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูง
การก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงแบ่งเป็น 2 ระยะดังนี้
ระยะที่ 1 ช่วงกรุงเทพฯ-นครราชสีมา
มีการแบ่งช่วงการก่อสร้างออกเป็น 14 ช่วง 14 สัญญา โดยจะเปิดให้ผู้รับเหมาแต่ละเจ้าประกวดราคากัน เพื่อหาผู้รับเหมาที่ให้ราคาต่ำที่สุด โดยแต่ละสัญญา มีรายละเอียดดังนี้
- สัญญา 1-1 งานก่อสร้างคันทางระดับดิน ช่วงกลางดง - ปางอโศก ระยะทาง 3.5 กม. รับผิดชอบการก่อสร้างโดย กรมทางหลวง สัญญานี้มีการก่อสร้างงานโยธาแล้วเสร็จแล้ว
- สัญญา 2-1 งานก่อสร้างคันทางระดับดิน ช่วงสีคิ้ว - กุดจิก ระยะทาง 11 กม. บจ. ซีวิลเอ็นจิเนียริง เป็นผู้รับผิดชอบในการก่อสร้าง
- สัญญา 3-1 งานก่อสร้างคันทางระดับดินและโครงสร้างยกระดับ ช่วงแก่งคอย - กลางดง และปางอโศก - บันไดม้า ระยะทาง 30.21 กม. รับผิดชอบการก่อสร้างโดย อิตาเลียน-ไทย ที่ร่วมทุนกับ CREC จากจีน
- สัญญา 3-2 งานก่อสร้างอุโมงค์ลอดภูเขา ช่วงมวกเหล็ก - ลำตะคอง ระยะทาง 12.23 กม. ก่อสร้างโดย บมจ.เนาวรัตน์พัฒนาการ
- สัญญา 3-3 งานก่อสร้างโครงสร้างยกระดับ ช่วงบันไดม้า - ลำตะคอง ระยะทาง 26.10 กม. ก่อสร้างโดย บจ.กรุงธน เอ็นจิเนียริ่ง
- สัญญา 3-4 งานก่อสร้างคันทางระดับดินและโครงสร้างยกระดับ ช่วงลำตะคอง - สีคิ้ว และกุดจิก - โคกกรวด ระยะทาง 37.45 กม. ก่อสร้างโดย อิตาเลียน-ไทย
- สัญญา 3-5 งานก่อสร้างคันทางระดับดินและโครงสร้างยกระดับ ช่วงโคกกรวด - นครราชสีมา ระยะทาง 12.38 กม. รวมงานก่อสร้างสถานีนครราชสีมา ที่ดูแลโดย กลุ่มบริษัท SPTK
- สัญญา 4-1 งานก่อสร้างโครงสร้างยกระดับ ช่วงสถานีกลางบางซื่อ - ท่าอากาศยานดอนเมือง ระยะทาง 15.21 กม. รวมงานปรับปรุงและเชื่อมต่อสถานีท่าอากาศยานดอนเมือง ที่บริเวณนี้จะเป็นจุดร่วมของโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินด้วย ที่ก่อสร้างโดย อิตาเลียน-ไทย
- สัญญา 4-2 งานก่อสร้างโครงสร้างยกระดับ ช่วงดอนเมือง - นวนคร ระยะทาง 21.80 กม. ก่อสร้างโดย ยูนิค เอ็นจิเนียริ่ง
- สัญญา 4-3 งานก่อสร้างโครงสร้างยกระดับ ช่วงนวนคร - บ้านโพ ระยะทาง 23 กม. รับผิดชอบการก่อสร้างโดย เนาวรัตน์พัฒนาการ ที่ร่วมทุนกับ ไชน่าสเตทคอนสตรัคชั่น เอ็นจิเนียริ่ง
- สัญญา 4-4 งานก่อสร้างศูนย์ซ่อมบำรุงเชียงรากน้อย ก่อสร้างโดย อิตาเลียน-ไทย
- สัญญา 4-5 งานก่อสร้างคันทางระดับดินและโครงสร้างยกระดับ ช่วงบ้านโพ - พระแก้ว ระยะทาง 13.30 กม. รวมงานก่อสร้างสถานีอยุธยา ที่รับผิดชอบการก่อสร้างโดย อิตาเลียน-ไทย แต่โครงการยังอยู่ในขั้นตอนของการยื่น ผลกระทบด้านทรัพย์สินทางวัฒนธรรม (Heritage Impact Assessment : HIA)
- สัญญา 4-6 งานก่อสร้างคันทางระดับดินและโครงสร้างยกระดับ ช่วงพระแก้ว - สระบุรี ระยะทาง 31.6 กม. ก่อสร้างโดย ยูนิค เอ็นจิเนียริ่ง
- สัญญา 4-7 งานก่อสร้างคันทางระดับดินและโครงสร้างยกระดับ ช่วงสระบุรี - แก่งคอย ระยะทาง 12.99 กม. รวมงานก่อสร้างสถานีสระบุรี และปรับปรุงสถานีรถไฟแก่งคอย ก่อสร้างโดย บจ. ซีวิลเอ็นจิเนียริง
ขบวนรถไฟความเร็วสูง
รถไฟที่จะนำมาใช้ในโครงการ เป็นรถไฟที่นำเข้ามาจากประเทศจีน รุ่น Fuxing Hao CR300AF โดยสามารถจุผู้โดยสารได้ 594 ที่นั่ง แบ่งเป็น
- ชั้นหนึ่ง: 96 ที่นั่ง
- ชั้นมาตรฐาน: 498 ที่นั่ง
- 1 ขบวนมี 8 ตู้โดยสาร
- ห้องน้ำในทุกตู้โดยสารพร้อมห้องน้ำผู้พิการ
- ความเร็วในไทยถูกลิมิตไว้ที่ 250 กม./ชม.
- ราคาต่อขบวนอยู่ที่ 1,166 ลบ.
- ไทยสั่งซื้อไป 6 ขบวน
- คาดว่าจะส่งมอบปี 2567-2568
ภายในขบวนรถไฟ
รถไฟรุ่น Fuxing Hao CR300AF 1 ขบวนจะมี 8 ตู้โดยสารโดยมีการจัดพื้นที่ภายในและจำนวนที่นั่งที่แตกต่างกันประกอบด้วย
- ตู้โดยสารที่ 1 และ 8 เป็นตู้ที่นั่งระดับ First class แบ่ง 2 ฝั่งเป็นที่นั่งแบบคู่ รวม 48 ที่นั่ง และมีห้องน้ำปกติ 1 ห้อง
- ตู้โดยสารที่ 2,3,6 และ 7 เป็นตู้ที่นั่งระดับ Standard class แบ่ง 2 ฝั่ง คือฝั่ง 3 ที่นั่งติดกันและแบบคู่ รวม 90 ที่นั่ง และมีห้องน้ำปกติ 2 ห้อง
- ตู้โดยสารที่ 4เป็นตู้ที่นั่งระดับ Standard class แบ่ง 2 ฝั่ง คือฝั่ง 3 ที่นั่งติดกันและแบบคู่ รวม 75 ที่นั่ง มีพื้นที่สำหรับวิลแชร์ มีห้องน้ำปกติ 1 ห้องและห้องน้ำผู้พิการ 1 ห้อง
- ตู้โดยสารที่ 5 เป็นตู้ที่นั่งระดับ Standard class แบ่ง 2 ฝั่ง คือฝั่ง 3 ที่นั่งติดกันและแบบคู่ รวม 63 ที่นั่ง
สถานีรถไฟความเร็วสูงระยะที่ 1
1.สถานีกลางบางซื่อ
สถานีกลางบางซื่อ หรือ สถานีกรุงเทพอภิวัฒน์ จะเป็นสถานีแรกของโครงการรถไฟความเร็วสูง ภายในอาคารประกอบไปด้วย
- ชั้นใต้ดิน ลานจอดรถ
- ชั้นลอย ร้านค้าและห้องควบคุม
- ชั้นที่ 1 พื้นที่จำหน่ายตั๋ว ร้านค้า พื้นที่พักคอย และจุดเชื่อมต่อรถไฟฟ้า MRT สายสีน้ำเงิน
- ชั้นที่ 2 ชานชาลารถไฟชานเมืองสายสีแดงและรถไฟทางไกล
- ชั้นที่ 3 ชานชาลารถไฟความเร็วสูงและรถไฟแอร์พอร์ต เรล ลิงก์
ข้อมูลเพิ่มเติม : สถานีกลางบางซื่อ
2.สถานีดอนเมือง
สถานีดอนเมือง เป็นสถานีที่จะเชื่อมกับสนามบิน โดยในปัจจุบันจะมีสถานีรถไฟฟ้าสายสีแดงอยู่ก่อนแล้ว การก่อสร้างจึงเป็นการต่อเติมจากสถานีเดิมออกมาเป็นอีก 1 สถานี ที่รอบรับรถไฟความเร็วสูง และ ARL ที่จะวิ่งมาเชื่อมกับสนามบินดอนเมือง
นอกจากนี้ยังเป็นสถานีที่เป็นศูนย์รวมของ รถไฟฟ้าชานเมือง ,รถไฟทางไกล ,รถไฟความเร็วสูง และรถไฟเชื่อมท่าอากาศยาน โดยมีการแบ่งการใช้งานเป็น
- ชั้นที่ 1 ชั้นจำหน่ายตั๋ว แยก 3 จุด สำหรับแต่ละประเภทรถ
- ชั้นที่ 2 ชานชาลารถไฟทางไกล และชานชาลารถ ARL
- ชั้นที่ 3 ชานชาลารถไฟฟ้าชานเมือง และชานชาลารถไฟความเร็วสูง
ข้อมูลเพิ่มเติม : สถานีดอนเมือง
3.สถานีอยุธยา
สถานีอยุธยา เป็นสถานีที่สร้างทับสถานีรถไฟอยุธยาเดิม โดยเป็นการสร้างเพื่อรองรับรถไฟทุกระบบ ไม่ว่าจะเป็นรถไฟทางคู่ รถไฟความเร็วสูง และรถไฟฟ้าสายสีแดงในอนาคต มีการแบ่งการใช้งานภายในสถานีเป็น
- ชั้นที่ 1 เป็นชานชาลารถไฟทางไกล และรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง
- ชั้นที่ 2 เป็นส่วนจำหน่ายตั๋วโดยสารและโถงพักคอย
- ชั้นที่ 3 เป็นชานชาลารถไฟความเร็วสูง สายอีสาน และ สายเหนือ
4.สถานีสระบุรี
สถานีสระบุรี จะมีการย้ายตัวสถานีให้ถัดออกไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของสถานีรถไฟเดิม ตั้งอยู่ใกล้กับศาลากลางจังหวัดสระบุรีและถนนทางหลวงหมายเลข 362 ด้านหลังของห้างโรบินสันสระบุรี และใกล้กับอ่างเก็บน้ำคลองเพรียว ตัวสถานีจะรองรับรถไฟความเร็วสูงและรถไฟรางคู่ในอนาคต ลักษณะสถานี แบ่งเป็น
- ชั้นที่ 1 ชานชาลารถไฟทางไกล (อนาคต)
- ชั้นที่ 2 พื้นที่ขายตั๋วและเปลี่ยนถ่ายผู้โดยสาร
- ชั้นที่ 3 พื้นที่รอคอยรถไฟความเร็วสูง
- ชั้นที่ 4 ชานชาลารถไฟความเร็วสูง
5.สถานีปากช่อง
สถานีปากช่อง เป็น 1 ใน 2 สถานีที่อยู่ในจังหวัด นครราชสีมา ตำแหน่งจะอยู่ห่างจากสถานีรถไฟปากช่องเดิมขึ้นไปทางเหนือ อยู่ติดกับถนนทางหลวง 2247 ใกล้กับถนนมิตรภาพ โดยจะเป็นสถานีที่รองรับทั้งรถไฟความเร็วสูงและรถไฟรางคู่ ภายในอาคารประกอบไปด้วย
- ชั้นที่ 1 คือ สถานีรถไฟทางคู่ใหม่
- ชั้นที่ 2 คือ พื้นที่พาณิชย์ในสถานี
- ชั้นที่ 3 คือ ชั้นจำหน่ายตั๋ว และโถงรอคอย
- ชั้นที่ 4 คือ ชานชาลารถไฟความเร็วสูง
6.สถานีนครราชสีมา
สถานีนครราชสีมา เป็นสถานีสุดท้ายของโครงการในระยะที่ 1 โดยทำเลจะอยู่ใกล้กับสถานีรถไฟนครราชสีมาเดิม ติดกับถนน มุขมนตรี ภายในอาคารประกอบไปด้วย
- ชั้นที่ 1 ทางเข้าออกอาคาร และพื้นที่พักคอย
- ชั้นที่ 2 พื้นที่ขายตั๋วและชานชาลารถไฟทางไกล
- ชั้นที่ 3 ชานชาลารถไฟความเร็วสูง
สถานีรถไฟความเร็วสูงระยะที่ 2
1.สถานีบัวใหญ่
สถานีบัวใหญ่ เป็นสถานีแรกของโครงการในระยะที่ 1 โดยทำเลจะอยู่ใกล้กับสถานีรถไฟบัวใหญ่เดิม ติดถนนนิเวศรัตน์ และทางหลวง หมายเลข 202 ภายในอาคารประกอบไปด้วย
- ชั้นที่ 1 ชั้นทางเข้าอาคาร จำหน่ายตั๋ว และพื้นที่พักคอยผู้โดยสาร
- ชั้นที่ 2 ชั้นพื้นที่พักคอยผู้โดยสาร
- ชั้นที่ 3 ชั้นชานชาลารถไฟ
2.สถานีบ้านไผ่
สถานีบ้านไผ่ ตำแหน่งจะอยู่ใกล้การสถานีรถไฟเดิม ติดกับถนนประชุมสาร และ ถนน จันทร์ประสิทธิ์ โดยสถานีประกอบด้วย
- ชั้นที่ 1 ชั้นทางเข้าอาคาร จำหน่ายตั๋ว และพื้นที่พักคอยผู้โดยสาร
- ชั้นที่ 2 ชั้นพื้นที่พักคอยผู้โดยสาร
- ชั้นที่ 3 ชั้นชานชาลารถไฟ
3.สถานีขอนแก่น
สถานีขอนแก่น ตำแหน่งจะอยู่ใกล้การสถานีรถไฟเดิม ติดกับถนนมิตรภาพ โดยสถานีประกอบด้วย
- ชั้นที่ 1 ชั้นทางเข้าอาคาร จำหน่ายตั๋ว และพื้นที่พักคอยผู้โดยสาร
- ชั้นที่ 2 ชั้นพื้นที่พักคอยผู้โดยสาร
- ชั้นที่ 3 ชั้นชานชาลารถไฟ
4.สถานีอุดรธานี
สถานีอุดรธานี ตำแหน่งจะอยู่ใกล้การสถานีรถไฟเดิม ติดกับถนนนิตโยและถนนทองใหญ่ โดยสถานีประกอบด้วย
- ชั้นที่ 1 ชั้นทางเข้าอาคาร จำหน่ายตั๋ว และพื้นที่พักคอยผู้โดยสาร
- ชั้นที่ 2 ชั้นพื้นที่พักคอยผู้โดยสาร
- ชั้นที่ 3 ชั้นชานชาลารถไฟ
5.สถานีหนองคาย
สถานีหนองคาย เป็นสถานีสุดท้ายของโครงการในระยะที่ 2 โดยทำเลจะอยู่ใกล้กับสถานีรถไฟหนองคายเดิม ภายในอาคารประกอบไปด้วย
- ชั้นที่ 1 ชั้นทางเข้าอาคาร จำหน่ายตั๋ว ตรวจคนเข้าเมือง พื้นที่จอดรถ ทางเชื่อมต่อไปยังสถานีรถไฟทางคู่หนองคาย
- ชั้นที่ 2 ชั้นพื้นที่พักคอยผู้โดยสารภายในประเทศ เข้า - ออกนอกประเทศ
- ชั้นที่ 3 ชั้นชานชาลารถไฟ
